KEIMENO: ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΑΜΙΩΤΗΣ, ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΚΩΣΤΑΣ ΔΙΚΡΑΝΗΣ , ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΚΑΛΙΟΥΡΗΣ
Ο Άγιος Ευστράτιος ή κοινώς Άι Στράτης είναι ένα νησί του βορειοανατολικού Αιγαίου νότια της Λήμνου. Διοικητικά ανήκει στη περιφερειακή ενότητα Λήμνου, της περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Έχει έκταση περίπου 44 m2 με ψιλότερη κορυφή το βουνό “Σημάδι” με ύψος 290 m. Το έδαφος του, όπως και αυτό της Λήμνου, είναι ηφαιστειογενές και έντονα λοφώδες, γεγονός που δημιουργεί απότομους γκρεμούς κατά μήκος της ακτογραμμής στην ανατολική πλευρά κυρίως. Από την άλλη, η δυτική πλευρά καλύπτεται από κοιλάδες που καταλήγουν στις ακρογιαλιές δημιουργώντας υπέροχες παραλίες με χρυσίζουσα άμμο. Επιπλέον πάνω στο νησί δεν παρατηρούνται στάσιμα ή τρεχούμενα νερά όπως λίμνες και ποτάμια. Από τη Λήμνο απέχει περίπου 18 ν.μ., απόσταση που διανύεται καθημερινά σχεδόν, την θερινή περίοδο, από καραβάκι. Βέβαια, καθώς η απόσταση είναι μικρή μπορεί κάποιος, αν διαθέτει ένα καλά επανδρωμένο σκάφος - όπως ένα φουσκωτό - να φτάσει ως το νησί.
Στον Άι Στράτη υπάρχει ένας μόνο οικισμός με 270 κατοίκους, σύμφωνα με τη τελευταία απογραφή του 2011. Το χωρίο αυτό χτίστηκε το 1968 από τη δικτατορική κυβέρνηση του Γ. Παπαδόπουλου, μετά το καταστροφικό σεισμό του ίδιου έτους, ο οποίος κατεδάφισε το προηγούμενο χωρίο που βρισκόταν στις πλαγιές των βουνών. Με τις ζημίες που προκλήθηκαν αποφασίστηκε από τη κυβέρνηση να ισοπεδωθεί το χωρίο και να χτιστεί ένα νέο δίπλα στο λιμάνι, με άτοκα, μεγάλης διάρκειας δάνεια που παραχωρήθηκαν στους κατοίκους.
Αξίζει να αναφερθεί ότι ο προηγούμενος οικισμός ήταν χτισμένος από πέτρά, κατά τις αρχές της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του βορείου Αιγαίου. Το σημερινό χωριό δίνει στον επισκέπτη την εντύπωση του γραφικού - νοσταλγικού αιγιακού παραθαλάσσιου χωριού. Οι κάτοικοι του ασχολούνται, κατά κύριο λόγο, με την αλιεία και τη κτηνοτροφία, στοιχεία που συναντάμε επίσης πολύ έντονα και στη Λήμνο.
Στις μνήμες των περισσότερων Νεοελλήνων όμως, ο Άι Στράτης έχει αποτυπωθεί ως τόπος εξορίας πολιτικών κρατουμένων. Την αρχή έκανε το 1929 η κυβέρνηση Ε. Βενιζέλου με το περίφημο νόμο “περί ιδιωνύμου αδικήματος”, ενώ ακολούθησε η δικτατορία του Ι. Μεταξά, κατά τη διάρκεια της οποίας το φαινόμενο έλαβε εκτεταμένες διαστάσεις με τις αθρόες εκτοπίσεις πολιτικών αντιπάλων του καθεστώτος. Σημειώνουμε ότι κατά τη περίοδο της γερμανικής κατοχής οι εξόριστοι υπέφεραν τα πάνδεινα, ενώ πέθαναν 33 κομουνιστές κρατούμενοι. Από την απελευθέρωση μέχρι και το 1964, οπότε και έκλεισε το “Στρατόπεδον Πειθαρχημένης Διαβίωσης Εκτοπισμένων”, το νησί απετέλεσε το μαζικότερο τόπο εξορίας πολιτικών κρατουμένων. Υπολογίζεται περίπου ότι πέρασαν από το 47’ μέχρι και το 64’, 7.000 κρατούμενοι. Ανάμεσα του παρευρέθησαν προσωπικότητες όπως ο Σ. Ρίτσος, ο Τ. Λιβαδίτης, ο Μ. Λουντέμης, ο Μ. Κατράκης, ο Η. Ηλιού, ο Κ. Γαβριηλίδης και πολλοί άλλοι.
Κοιτώντας όμως βαθύτερα στη Ιστορία ανακαλύπτουμε πως το νησί κατοικείται ήδη από τους μυκηναϊκούς χρόνους, καθώς έχουν βρεθεί στην ανατολική πλευρά ευρήματα που το πιστοποιούν. Τέλος ξεχωρίζουν οι τοίχοι των αρχαίων χρόνων και οι ελληνιστικοί τάφοι γύρω από το Λιμάνι.
Ai Stratis
Saint [Eystratios] or commonly [Ai] [Stratis] is a island of north-eastern Aegean of southernly Limnos. Administratively it belongs in the regional unit of Limnos. It has extent roughly of 44 m2 with taller mountain the “Mark” with height 290 m. His ground, as that of Limnos, is intensely hilly, so this creates abrupt precipices in the Eastern side mainly. The western side is covered by valleys that lead in beautiful beaches with sand. Moreover in the island didin’t observed by stagnant or running waters as lakes and rivers. From Limnos it abstains roughly 18 [n].[m]., distance that is covered daily, mostly in the summer, by ship. Of course, anyone could easily travel it, if he allocates a well manned ship. In Agios-Eustratios exists one only settlement with 270 residents, according to the last inventory 2011. This village was built in 1968 from the dictatorial government of G. Papadopoylos, after a devastating earthquake, which demolished the previous village. With the damages that was caused it was decided by the government to build a new village next to the harbor , with interestly -free, big duration loans that were granted in the residents. The previous settlement was built mainly from stone, at the beginnings of traditional architecture of northern Aegean. The current village gives in the visitor the impression of a graphic - nostalgic coastal village. His residents deal, mainly, with the fishery and the farming, elements that we very intensely meet also and in Limnos. However In the memories of most Greeks , [Ai] [Stratis] has been impressed as place of exile of political detainees. The beginning has been made in 1929 by the government of [E.Benizelos] . Afterwards the dictatorship of [I.Metaxas], which ordered the massive deportations of their political opponents. We mark that at the period of
German possession the banished suffered very badly(33 “prisoners” died). From the release until 1964, when the “Camp of Disciplined Existence Displaced” closed , the island constituted the most popular place of exile of political detainees. It is calculated that from the 47' until 64', personalities as [Ritsos], [Libaditis], [Loyntemis], [Katrakis],[ Hliou] [Gabriilidis] and a lot of other have passed. Looking at however deepest in the History we discover that the island existed also in the years that also mykynes lived. Discoveries have found in the Eastern side that certifying it. Finally the walls of ancient years and the Hellenistic graves round the harbor distinguish.
KEIMENO: ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΑΜΙΩΤΗΣ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΚΩΣΤΑΣ ΔΙΚΡΑΝΗΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΚΑΛΙΟΥΡΗΣ
πηγη:
limnos1picture1000words 
